Het schip als onderneming
De meest voorkomende rederijvorm in Groningen was die van schipper-eigenaar. De schipper was eigenaar en tegelijkertijd ook reder van zijn eigen schip. Hij bevoer zijn schip zelf, met hooguit een of twee knechten en verzorgde zijn lading zelf. Scheepstypen waarbij sprake was van een schipper-eigenaar waren vooral pramen en tjalken, maar ook veel Groninger kustvaarders voeren op die manier. Nog steeds zijn er Groningers kapitein-eigenaar.
Partnerrederij
Een andere populaire ondernemingsvorm was de partenrederij. Deze kwam al in de 17e eeuw voor. Bij een partenrederij was het schip eigendom van verschillende personen die allemaal een bepaald aandeel (part) in het schip bezaten. De winst en het verlies werden naar rato omgeslagen over de partenhouders.
Damstersingel 1912. Foto: J.J.Folkers (Collectie RHC Groninger Archieven)
Boekhouder
De belangrijkste figuur bij een partenrederij was de boekhouder. Hij deed de administratie, onderhield contacten met de schipper, de toeleveringsbedrijven, de partenhouders en bevrachters. De schipper was meestal ook partenhouder en kreeg naast zijn aandeel in het resultaat ook een schippersloon uitgekeerd. Ook werd wel gewerkt met zetschippers, zij ontvingen natuurlijk alleen een schippersloon.
Populair
In de Groningse veenkoloniën was het bezit van een aandeel in een schip zeer populair. Het scheepskapitaal werd vaak over heel veel parten verdeeld. Een opsplitsing tot 1/64 part was vrij gebruikelijk. In de verkoopakte van de tjalk Jonge Jan (1809) had parten die omgerekend ongeveer een waarde hadden van 20 en 40 Euro. Vaak waren de toeleveringsbedrijven ook partenhouder.
In veel akten kom je zeilmakers, touwslagers, blokmakers, scheepsbouwers. Ook de schippersvrouw was een gebruikelijke partenhouder. Landelijk gezien was de partenrederij vooral populair in de 17e en 18e eeuw. In Groningen kwam het voor tot aan het eind van de 19e eeuw.
Eendrachtskade 1917 (Collectie RHC Groninger Archieven)
Nieuws
Steun WinterWelVaart met uw stem12 april 2010
WinterWelVaart genomineerd voor Rabobank Stimuleringsfonds. Kans op 5 duizend euroLees meer
Voorbereidingen WinterWelVaart in volle gang
6 november 2009
Groninger Welvaart actief bij voorbereidingen WinterWelVaart 2009Lees meer
Wilde plannen Oosterhoogebrug
22 september 2009
Leerlingen van het Zernike College hebben allerlei wilde plannen bedacht om Oosterhoogebrug mooier te maken.
Lees meer
Stadskanaal in het licht
1 juli 2009
Op 30 juni lieten ca. 40 scholieren hun plannen voor een ‘nachtbeeld’ van Stadskanaal aan burgemeester en wethouders zien.
Lees meer
Nieuwsarchief